نگاهى به احاديث حروف هفتگانه و آراى مختلف در تفسير آنها مشكل قرائتها به طور كلّى و قرائت شاذ به طور خاص ، بدون شكّ يكى از آثار رخصتى است كه به پيامبر - صلّى اللّه عليه [ و آله ] و سلم - به خاطر آسان‌گيرى به امّتش بخشيده شده است ( 1 ) ، حتى مىتوان گفت از بزرگترين آثار آن مىباشد . فهم اين مشكل بدون پرداختن به تفسير ماهيّت حروف هفتگانه ، بنا به ظنّ غالب علمى ، ميسّر نيست ، يعنى بيان تفصيلى در باب منشأ آن ، تفسيرهايى كه متعرّض آن شده و اختلاف نظرهاى پيرامون آن كه گاهى بر مبناى دينى و در موارد بسيار بر مبناى عقلى استوار بوده است . كسانى كه به تفسير مدلول حروف هفتگانه پرداخته‌اند ، تنها به سخن موجزى از بيان حديث پيامبر - صلى اللّه عليه [ و آله ] و سلم - بسنده كرده‌اند كه فرمود : « قرآن بر هفت حرف نازل شده است » . آنها به بيان مختصر ديدگاههايى در تأويل « حروف » و تأويل عدد « هفت » اكتفا نموده‌اند و حال آن كه شأن حديث در تاريخ قرآن مهمّ است به طورى كه هيچ حديثى به اندازهء اين حديث ، مشكلات اعتقادى ، تاريخى و زبانى به وجود نياورده است . موضع‌گيرى مشخص در تعيين مراد حديث به طور كلى ، موجب روشن شدن مشكل قرائتها ، گرديده است يعنى حلّ پيچيده‌ترين مشكلات در تاريخ قرآن ، به ويژه مشكل قرائت شاذ با تمام وجوه آن از حيث روايت ، زبان و متن .